15 april 2014

Opinie: Innovaties en fiscaliteit, een weerbarstig duo

NL Nieuws Opinie: Innovaties en fiscaliteit, een weerbarstig duo

Door Arnold Poelstra, fiscalist en partner bij Grant Thornton in Enschede

Deze opinie verscheen in het april-nummer van Kijk op Oost-Nederland


"Het mkb maakt te weinig gebruik van gunstig belastingtarief voor innovaties, schreef het Financieele Dagblad op 11 maart. De krant verwijst hiermee naar de innovatiebox, de loonkostensubsidie op basis van de Wet bevordering speur- en ontwikkelingswerk (WBSO) en de Research en Development aftrek (RDA). Buitengewoon jammer, aldus het kabinet, en dat is het. De regelgeving is, op zijn zachtst gezegd, redelijk complex. Maar dat is niet de enige reden dat het mkb de fiscale regeling links laat liggen. De praktische uitvoering is moeilijker dan die in eerste instantie lijkt.

 

De tendens in de maakindustrie is dat de klant steeds meer bepaalt welke producten hij van zijn leverancier wil betrekken. Klantspecifieke eisen en voorschriften bepalen het eindproduct. Daarnaast is de markt door globalisering steeds transparanter aan het worden. Om je klantenkring te behouden en uit te breiden, is bijblijven niet genoeg. Meer en meer wordt een beroep gedaan op de innovatieve kracht van de ondernemer of leverancier op basis van de behoeften van de klant. Hiervoor gaat een toenemend aantal ondernemers samenwerkingsverbanden aan met kennisinstellingen, waaronder universiteiten en hogescholen. Maakindustrieën die een substantieel deel van hun begroting besteden aan ontwikkeling en innovatie lijken het te redden in deze nieuwe realiteit. Waarom maakt deze groep dan zo weinig gebruik van de aanwezige fiscale faciliteiten?

 

Ruimhartig

Weinig ondernemers zullen beamen dat fiscaliteit in Nederland eenvoudig is. Op innovatief terrein is Nederland echter buitengewoon ruimhartig waar het gaat om fiscale faciliteiten. Nergens in West-Europa is het vennootschapsbelastingtarief op voordelen uit innovaties zo laag als in Nederland. Het is hier niet de plaats voor een uitgebreide verhandeling over de innovatiebox, maar onthoud de tariefreductie. Van 25% naar 5% is echt een substantiële besparing op de uitgaven voor vennootschapsbelasting. Het loont dus de moeite om de lastige regelgeving het hoofd te bieden.

De WBSO is het portaal voor de innovatiebox en de WBSO. Het schrijven van een aanvraag voor WBSO is een kunst(je). Besteedt dat dan ook uit aan een deskundige die goede contacten heeft met Agentschap.nl. Het bijhouden van een projectadministratie, mede ten behoeve van de WBSO, is een kwestie van eenmalig goed inrichten, geen rocket science. Het bijhouden hiervan is vaak een kwestie van ‘niet denken, maar doen’. Het laatste onderdeel - het maken van afspraken met de inspecteur vennootschapsbelasting over de winstsplitsing; normaal belaste winst/innovatiebox is, in de praktijk een uitdaging.


Immaterieel actief

Contract-engineering leidt in de onderhandelingen met de inspecteur regelmatig tot problemen. Hiervoor schreef ik al dat productie steeds klantspecifieker wordt ingericht, waarbij een deel van de R&D-activiteiten wordt uitbesteed aan kennisinstellingen. Dat wringt bij de toepassing van de fiscale faciliteiten. Eén van de vereisten voor het kunnen toepassen van de innovatiebox is dat er een ‘immaterieel’ actief ontstaat, voortvloeiend uit speur en ontwikkelingswerkzaamheden.

Immaterieel actief houdt in dat het ontwikkelde product van en voor de belastingplichtige zelf moet zijn. Wordt een product ontwikkeld ten behoeve van een cliënt of op verzoek van een cliënt, dan kan de innovatiebox niet worden toegepast op de voordelen uit de productie en verkoop van het product, hoe hoog innovatief het product ook is.

Kortom, de Willy Wortel bedrijven die uiterst innovatief en klantgericht te werk gaan, kunnen geen of beperkt gebruik maken van de fiscale incentives. Dat voelt als heel onbevredigend en vraagt om aanpassing van de regelgeving. Immers, inspecteurs hebben de opdracht om ruimhartig om te gaan met innovatiebox-aanvragen. Het zou de wetgever sieren wanneer hij zijn blauwe dienst nog eens zou voorzien met een paar ‘ruimhartige uitvoeringsvoorschriften’ gericht op het mkb."