20 februari 2014

Opinie Arnold Poelstra - Bitcoin: een interessant fiscaal fenomeen

NL Nieuws Opinie Arnold Poelstra - Bitcoin: een interessant fiscaal fenomeen

Deze column van Arnold Poelstra verscheen deze week in TOM (Twente Ondernemers Magazine).

"
In een eerder artikel schreef ik dat onze fiscale wetgeving veroudert. Kijk bijvoorbeeld naar de Wet op de Inkomstenbelasting, waarvan de basis uit het begin van de vorige eeuw stamt. In de Tweede Wereldoorlog is deze door de Duitsers aangepast tot het Besluit Inkomstenbelasting 1941, waarna de wet in 1964 opnieuw werd aangepast tot een Nederlandse wet. De laatste echt ingrijpende update stamt alweer uit 2001. Desalniettemin redt de praktijk zich er aardig mee. Dat is al een prestatie op zich!

"De basis van fiscale wetgeving is nog steeds geografisch bepaald. De wereld om ons heen verandert in een heel hoog tempo. Door verdergaande globalisering en digitalisering van onze samenleving komen allerlei boeiende verschijnselen boven, die óók verstrekkende gevolgen hebben voor de belastingheffing in enig land én de controle op de juistheid van ingediende aangiften.

Neem nu het fenomeen ‘Bitcoin’. De bitcoin is méér dan alleen maar digitaal geld. Het fungeert als speculatie-instrument, je kunt er mee betalen, het is zelfs een munteenheid en je kunt bitcoins aan- en verkopen. Als gebruiker kun je met een bitcoin-adres, een digitale portefeuille, een publiek en privaat wachtwoord, een computer of alleen maar een digitale opslagmogelijkheid direct aan de gang. ‘Geld’- verkeer zonder tussenkomst van banken; daar moeten we wel even aan wennen. Alhoewel, heel lang geleden deden wij ook al aan ruilhandel.

Fiscaal lijkt de bitcoin op het eerste gezicht niet spannend. Voor particulieren is het ‘gewoon’ een box 3- bezitting. Voor ondernemers zijn betalingen en ontvangsten gewoon onderdeel van het resultaat en is het bezit aan bitcoins - zoals alle vreemde valuta - onderdeel van de liquide middelen. Koerswinsten zijn voor ondernemers belast, koersverliezen aftrekbaar. Omzetbelasting technisch is het ook niet zo’n issue. Gewoon de wisselkoers op het juiste moment bepalen.

Waarom is de bitcoin dan toch een interessant verschijnsel ? Omdat het bezit van bitcoins nauwelijks te controleren valt. Er is sprake van een digitale markt die zonder tussenpersonen (zoals een bank) verloopt. Bitcoinverkeer wordt digitaal bijgehouden (of geregistreerd?). Maar waar? Kan de Belastingdienst data uit servers halen wanneer onduidelijk is waar deze zich bevinden, of deze zich bevinden in een land zonder mogelijkheid om inlichtingen uit te wisselen? Controle van geldverkeer is - los van de fiscale moraal van de Nederlandse belastingplichtige - in dat opzicht een issue. Het valt wel mee met al die nette Nederlanders zou je denken. Maar al die Zwitserse, Luxemburgse, Liechtensteinse en andere exotische vermogens dan? Blijven deze vermogens op ongecontroleerde wijze digitaal groeien of komen ze netjes Nederland weer binnen? Ik ben benieuwd hoe 'de blauwe dienst' hierop gaat inspelen."