Wijziging Successiewet in Wet schenk- en erfbelasting

Zoals wij in ons vorige nummer reeds meldden, is het wetsvoorstel schenk- en erfbelasting op 20 april bij de Tweede Kamer ingediend. De planning is nog steeds dat de wet per 1 januari 2010 in werking zal treden. Wat verandert er zoal naast de tariefgroepen en vrijstellingen?

Partnerbegrip
Het partnerbegrip wordt aangepast: een partner is alleen nog de gehuwde of geregistreerde partner. Woont u ongehuwd samen? Dan moeten u en uw partner aan diverse voorwaarden voldoen om als partner te kwalificeren. De belangrijkste voorwaarde is dat u een notarieel samenlevingscontract heeft opgemaakt. Een ouder en een kind kunnen niet langer partners van elkaar zijn. Ook kunt u nog maar 1 partner hebben; de vrijstelling voor mensen die in een meerrelatie wonen, komt dus te vervallen.

De bedrijfsopvolgingsfaciliteit (BOF)
De BOF wordt verruimd en gaat van een vrijstelling van 75 procent naar 90 procent van de waarde van de onderneming. Wel is als extra voorwaarde opgenomen dat de erflater de ondermening ten minste 1 jaar in bezit heeft. In geval van overdracht bij leven gelden versoepelde eisen. De leeftijdsgrens van 55 jaar of arbeidsongeschikt zijn komt te vervallen. Tegenover deze verruimingen van de BOF staat ook wat beperkingen. Zo wordt in de huidige regeling niet-ondernemingsgebonden vermogen (beleggingen, overtollige liquiditeiten) in de BOF meegenomen tot een bedrag dat correspondeert met 15 procent van de waarde van de onderneming. In de voorgestelde regeling is dit percentage verlaagd van 15 naar 5. Hoe nadelig deze beperking uitwerkt, moet van geval tot geval worden berekend.

Recht van overgang
Voorgesteld is het recht van overgang af te schaffen. Recht van overgang wordt tot nu toe geheven wanneer een niet-inwoner van Nederland zogenoemde Nederlandse situsgoederen nalaat. Dit zijn bijvoorbeeld onroerende zaken in Nederland of in Nederland gevestigde ondernemingen.

Bestrijding ‘constructies’ door grondslagverbreding

In het wetsvoorstel staan voorstellen die ‘constructies’ moeten bestrijden. Dit zijn door de staatssecretaris aangemerkte mogelijkheden om nu successierechten te besparen. Voorbeelden zijn: direct opeisbare renteloze leningen, ik-opa testamenten, turbotestamenten, verkoop met uitgestelde levering, levensverzekeringen waarbij de verzekerde ook als verzekeraar optreedt, herroepelijke schenkingen die vanwege fiscaal voordeel zijn aangegaan.

Algemeen nut beogende instellingen en sociaal belang behartigende instellingen
De algemeen nut beogende instellingen (ANBI’s) zijn nu al volledig vrijgesteld voor het successierecht. Voorgesteld is ook voor de sociaal belang behartigende instellingen een volledige vrijstelling voor de schenk- en erfbelasting op te nemen. De voorwaarden voor een algemeen nut beogende instelling worden aangescherpt: deze instellingen moeten zich in de toekomst voor ten minste 90 procent op het algemeen belang richten; nu is dat nog slechts voor 50 procent.

Doelvermogens
In het voorstel is opgenomen dat afgezonderde particulieren vermogens, zoals een trust, fiscaal transparant worden. Dit wil zeggen dat door bijvoorbeeld de trust wordt heengekeken naar de inbrenger van het vermogen dan wel naar zijn erfgenamen.

Overige zaken
Voorgesteld is voor de waardering van woningen aan te sluiten bij de WOZ-waarde. Om de waarde van het vruchtgebruik te berekenen, wordt voorgesteld om voortaan een rekenrente van 4 procent in plaats van 6 procent gehanteerd.

Advies
Het wetsvoorstel omvat de nodige wijzigingen. Wij adviseren u samen met uw adviseur en/of onze estate planners te bekijken wat de invloed hiervan is op uw situatie, schenkingsplannen of testament. U kunt tenslotte beter goed voorbereid het jaar 2010 ingaan.