Bedrijfsoverdracht tegen lagere waarde: geen schenking

Landbouwbedrijven worden vaak van generatie op generatie overgedragen. De overname vindt meestal plaats tegen een overnamesom die lager ligt dan de waarde van het bedrijf in het economisch verkeer. Vooralsnog werd dit veelal gezien als een schenking. De Hoge Raad heeft echter onlangs bepaald dat er geen sprake is van een schenking wanneer door de lagere overnamesom de voortzetting van het landbouwbedrijf voor de kinderen nét lonend kan zijn.
 
In de twee gevallen die tot de genoemde arresten leidden, oefenden de kinderen met hun ouders in een maatschap een landbouwbedrijf uit. De kinderen hadden het landbouwbedrijf voortgezet, zoals in de maatschapakte was vastgelegd. Het landbouwbedrijf werd in dat verband door de kinderen overgenomen tegen de voortzettingswaarde. De voortzettingswaarde is een dusdanige waarde zodat de exploitatie door de voortzetters nog net lonend kan zijn. Hierbij wordt geen rekening gehouden met de eventuele hogere directe opbrengstwaarde van de afzonderlijke bedrijfsmiddelen. De inspecteur vond echter dat de kinderen voor het bepalen van de grondslag voor het schenkingsrecht niet mochten uitgaan van die lagere waarde. Hierop gingen de kinderen in beroep: volgens hen was er überhaupt geen sprake van een schenking.

Uitspraak Hof
Het Gerechtshof was het met de inspecteur eens en verwees hierbij naar de Successiewet. Hierin staat dat voor de grondslag van het schenkingsrecht uitgegaan moet worden van de waarde van de onderneming in het economisch verkeer.

Arrest Hoge Raad
De Hoge Raad vernietigde de aanslagen. De Hoge Raad vond dat het Hof in dit geval ten onrechte verwees naar artikel 21. Bepalend voor het vaststellen van een al dan niet voor de Successiewet belastbare schenking zijn namelijk bepalingen in het Burgerlijk Wetboek over het begrip ‘schenking’. Hieruit blijkt dat er alleen sprake is van een schenking als de schenker de bedoeling heeft de verkrijger te bevoordelen. In het verlengde hiervan verwees de Hoge Raad naar een civiel arrest uit februari 2004. Hierin werd bepaald dat de overdracht van het bedrijf tegen een waarde die nét lonend was om de voortzetting ervan te verzekeren, het nakomen van een verplichting uit het maatschapcontract betreft (overnamebeding) en dat er geen sprake was van een bevoordeling.

Meer info?
Wilt u meer informatie over de overdracht van uw onderneming aan uw kinderen, neem dan contact op met uw belastingadviseur.